آیت‌الله نجم‌الدین طبسی؛ استاد درس خارج حوزه علمیه، ۱۸ دی ماه در نشست علمی «اوصاف صحابه در نهج البلاغه» با بیان اینکه نه ما همه اصحاب پیامبر(ص) را رد و مذمت می‌کنیم و نه برادران اهل سنت هم آنان را رد نمی‌کنند، گفت: زیرا بسیاری از آنان در رکاب پیامبر(ص) مجاهدت کردند؛ در جنگ جمل ۸۰۰ نفر از انصار شرکت کردند و در جنگ‌های دیگر هم ۹۰۰ نفر حضور داشتند در حالی که ۳۰ سال از وفات پیامبر(ص) گذشته است بنابراین ما آنان را رد نمی‌کنیم.

وی افزود: ذهبی نقل کرده است که ۴۰۰ هزار نفر از اهل مدینه در جنگ‌های امیرمؤمنان(ع) حضور داشتند که ۱۳۰ نفر از اصحاب بدر بودند، افزود: باز ذهبی از کعب الاحبار آورده است که از بین ۹۰۰ نفری که در بیعت رضوان حضور داشتند ۱۳۰ نفر به شهادت رسیدند. ۲۵ نفر هم بدری به شهادت رسیدند لذا این افراد برای ما احترام و جایگاه دارند چون تابع ولی امر و در اطاعت از امام معصوم(ع) بودند بنابراین کسانی که می‌گویند ما صحابه را جز چند نفر مانند ابوذر و سلمان و مقداد و عمار را قبول نداریم نه این درست نیست.

طبسی با بیان اینکه آیا برادران اهل سنت همه صحابه را قبول دارند، اظهار کرد: عباراتی را از ذهبی، ایجی و ابن فضل در مورد برخی صحابه ببینید؛ ذهبی در مورد برخی از آنان گفته است فاسق و ملعون هستند. ۸۰۰ صحابه را ذهبی از آن‌ها بیزاری جسته است و می‌گوید ما نسبت به آنان برائت داریم و بن حزم هم می‌گوید آن‌ها فاسق و ملعون هستند. یکی از آن‌ها ۹ خنجر بر بدن عثمان زد و گفت شش تا را برای خدا و سه تا را برای خودم می‌زنم یا بیاضی، جبله و هم جزء قتله عثمان بودند با اینکه صحابی بودند.

وی افزود: از هاشم مرقال نقل شده است که یاران و اصحاب پیامبر(ص) عثمان را کشتند بنابراین اینجور نیست که اهل سنت هم همه صحابه را قبول داشتند بنابراین نه ما همه را رد می‌کنیم و نه همه را قبول داریم؛ نکته دیگر اینکه در شهادت امام حسین(ع) هم آیا کسانی از صحابه حضور داشتند؟ قطعا بودند و این‌ها ملعون خدا هستند و خود اهل سنت هم نقل کرده‌اند که کسانی که مباشر و راضی بودند ملعون هستند؛ ابن حماد حنبلی هم را ببینید که چه گفته است. عمر بن حجاج، شبث بن ربعی و ... و آیا همه این‌ها مقبول هستند؟ این اراذل و اوباشی که مورد لعن خدا و پیامبر(ص) و مسلمین هستند.

صحابه ملازم نبی اعظم(ص)

طبسی با بیان اینکه برخی مانند سایه ملازم پیامبر(ص) و متخلق به اخلاق ایشان بودند، اضافه کرد: برخی صحابه چند دفعه شراب خوردند و مجازاتشان شلاق بود؛ مگر برخی از همین صحابه نبودند که به برخی زنان پیامبر(ص) تهمت زدند و در جریان افک شلاق خوردند(إِنَّ الَّذِینَ جَاءُوا بِالْإِفْکِ عُصْبَةٌ مِنْکُمْ ۚ لَا تَحْسَبُوهُ شَرًّا لَکُمْ ۖ بَلْ هُوَ خَیْرٌ لَکُمْ ۚ لِکُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ مَا اکْتَسَبَ مِنَ الْإِثْمِ ۚ وَالَّذِی تَوَلَّیٰ کِبْرَهُ مِنْهُمْ لَهُ عَذَابٌ عَظِیمٌ). حتی حصان بن ثابت توسط پیامبر(ص) شلاق خورد.

استاد حوزه علمیه با بیان اینکه عده‌ای از صحابه واقعا مورد عنایت بودند و نظیر نداشتند و اهل بکاء در روز و شب بودند، تصریح کرد: حضرت علی(ع) در نامه‌هایی که برای معاویه نوشتند او را مذمت کرده است همچنین عمروعاص و برخی صحابه دیگر و در مورد معاویه از تعبیر شیطان الرجیم استفاده کرده است. مباحث و مناظرات ایشان با طلحه و زبیر را براساس کتاب احتجاج بنگرید و ببینید حضرت فرمودند امروز اگر کسی با من بجنگد و علیه من بایستد ملعون و اهل جهنم خواهد بود.

طبسی بیان کرد: از جمله اشکالاتی که بر نهج‌البلاغه وارد می‌کنند این است که بدگویی نسبت به صحابه دارد؛ ذهبی می‌گوید این کتاب برای شریف رضی است و از امیرمؤمنان نیست یعنی وقتی حضرت علی(ع) مذمتی نسبت به برخی صحابه دارند اصلا انتساب نهج‌البلاغه به حضرت علی(ع) را زیر سؤال می‌برند ولی وقتی حضرت علی(ع) از کسی تمجید کرده باشند آن وقت سخنی از عدم انتساب نمی‌گویند.

وی افزود: سالوس، محب الدین طبری خطیب و صالح فوزان و ... از جمله این افراد هستند و ما کدام سخن اینها را باور کنیم؛ مطالبی را که برای اثبات عدالت صحابه به نهج‌البلاغه استناد می‌کنند یا وقتی که انتساب آن را به حضرت علی(ع) منکر می‌شوند.

صحابه قاتل و منحرف

طبسی با بیان اینکه بسیاری از آیات قرآن نشانگر آن است که در بین صحابه متخلفین و گناهکاران بزرگ و حتی نفوذی بودند که رسوا هم شدند، افزود: مگر پیامبر(ص) براساس ایات سوره توبه و برای فتح مکه مقرر نفرمود که مسئله، سری باقی بماند ولی حاتم بن ابی بلتعه نامه به مشرکین نوشت و آنان را اطلاع داد یا مگر ابولبابه از متخلفین نبود که پیامبر(ص) با او صحبت کردند و خود را به ستونی بست که به ابولبابه معوف شد.

استاد حوزه علمیه با طرح این پرسش که مگر نبودند کسانی که مسجد ضرار ساختند و مگر کسانی مانند زبیر و طلحه نبودند که ۴۰۰ بسیجی مسلمان را که تابع ولایت بودند کشتند؟ اضافه کرد: بنابراین ما وقتی با نهج‌البلاغه و تعریف حضرت علی(ع) از صحابه مواجه می‌شویم بدانیم منظور حضرت همه صحابه نیستند و صحابی خاص مدنظر است که ما هم قبول داریم و باید این نکته را در نظر بگیریم که اتهام به ما می‌زنند که شیعه صحابه را قبول ندارند؛ ما بسیاری از صحابه را قبول داریم و عده‌ای از صحابه را خود اقایان هم قبول ندارند.

استاد درس خارج حوزه با اشاره به سیره اعلام النبلاء، گفت: در این کتاب آمده است که برخی در اثر هوای نفس و عصبیت با هم مبارزه دارند مانند صحابه که بین همدیگر درگیری داشتند و خون هم را مباح می‌دانستند؛ برخی مورخان با صراحت می‌گویند صحابه از حق منحرف شدند و علت هم جاه پرستی و هوای نفس و ... بود.

طبسی اظهار کرد: امیرمؤمنان(ع) صحابه را نقد کرده است ولی نه همه صحابه را بلکه جمعی از آنان را. چگونه حضرت از همه آنان تعریف کند در حالی که برخی از آنان به دست مولا علی(ع) شلاق خوردند؛ مروان و ولید شلاق خوردند در حالی که خلفا هم از آنان حمایت می‌کردند.